Gids · Verbouwen in Vlaanderen
Wanneer is een architect verplicht bij een verbouwing?
In de regel is een architect verplicht zodra uw verbouwing een omgevingsvergunning nodig heeft. Sinds 5 september 2026 ook bij werken aan de stabiliteit, zelfs als daar geen vergunning meer voor nodig is. Voor binnenafwerking, nieuwe ramen of isolatie tot 26 cm hebt u er geen nodig.
In het kort
Wanneer is een architect nodig?
Wel een architect voor
- Nieuwbouw, uitbreiden, aanbouwen of een verdieping erop
- Een dakkapel of een andere ingreep in de dakstructuur (eventueel een melding indien enkel op de zij- of achtergevel)
- Ingrepen in de draagstructuur, draagmuren weghalen, nieuwe muuropeningen, een vloer vervangen – ook als daarvoor enkel een melding en geen vergunning nodig is
- Een extra woning maken, een pand opsplitsen of samenvoegen, of de bestemming wijzigen
Geen architect nodig voor
- Een nieuwe keuken of badkamer, binnenmuren die niet dragen
- Ramen en deuren vervangen in de bestaande opening
- Buitenisolatie tot 26 cm dik, zonnepanelen, een warmtepomp
- Een veranda tot 40 m² met minstens 75 % glas in de wanden, zonder ingreep in de draagstructuur (soms wel een melding of vergunning)
Eerst navragen
- Beschermd erfgoed en de Brugse binnenstad
- Een woning die niet hoofdzakelijk vergund is
- Een andere functie, zoals een praktijk aan huis of een B&B
- Eigen regels van uw gemeente of verkaveling
Twijfelt u? Eén telefoontje volstaat: 050/31.56.76.
Een architect is bij een verbouwing geen formaliteit voor de vergunning. Maar niet elke verbouwing vraagt er een, en sinds 2026 is dat voor heel wat werken veranderd. Hieronder leest u wat de regels zeggen, wat er nieuw is, en waar u op moet letten.
Vergunning en architect: twee aparte vragen
De wet van 1939 op het beroep van architect is kort: waar een omgevingsvergunning nodig is, moet een architect de plannen maken en de uitvoering controleren. Welke werken een vergunning vragen, bepaalt Vlaanderen in het Vrijstellingenbesluit. Daarnaast heeft de Vlaamse Regering een korte lijst werken waarvoor wel een vergunning nodig is, maar geen architect, zoals een kleine veranda.
U stelt dus best twee vragen: hebben mijn werken een vergunning nodig, en zo ja, vallen ze onder een uitzondering voor de architect? Sinds september 2026 komt daar een derde vraag bij: raken mijn werken aan de stabiliteit?
Wat er in 2026 veranderde
1 maart 2026
Binnenverbouwingen en werken aan gevels en daken hebben geen vergunning meer nodig, zolang het bouwvolume gelijk blijft, het aantal woningen niet verandert en de woning niet minder energiezuinig wordt. Dat geldt nu ook voor de voorgevel. Buitenisolatie tot 26 cm, zonnepanelen en een warmtepomp zijn eveneens vrijgesteld, en een melding bij de gemeente is voor die werken niet meer nodig. Een aanbouwveranda en een aangebouwd bijgebouw vragen wél weer een vergunning.
5 september 2026
Gaat het om de stabiliteit, zoals een draagmuur, een nieuwe opening in een muur of de dakstructuur, dan geldt die vrijstelling alleen als een architect het ontwerp maakt en de werken controleert. Zonder architect hebt u voor dezelfde werken een vergunning nodig, en dus toch een architect.
Wanneer u een architect nodig hebt
- U breidt uit, bouwt aan of zet er een verdieping op: het bouwvolume verandert, dus is er een vergunning nodig.
- U plaatst een dakkapel of grijpt in de dakstructuur in. Een dakkapel verandert het bouwvolume; staat ze enkel aan de zij- of achtergevel, dan volstaat soms een melding, maar ook dan is een architect nodig.
- U raakt aan de stabiliteit: een draagmuur wegnemen, een nieuwe opening in een muur, een vloer of de dakstructuur. Sinds 5 september 2026 is een architect daar verplicht, ook zonder vergunning.
- U maakt een extra woning, splitst een pand op of voegt woningen samen. Een ander aantal woningen vraagt altijd een vergunning. Ook wie de bestemming wijzigt, heeft een architect nodig.
- Uw woning is niet hoofdzakelijk vergund. Dan gelden de vrijstellingen niet, en vragen de meeste werken een vergunning.
Wanneer niet
- Onderhoud, herstellingen en schilderwerk.
- Een nieuwe keuken of badkamer, of muren verplaatsen die niet dragen.
- Ramen en deuren vervangen in de bestaande opening, ook aan de voorgevel.
- Gevel of dak isoleren aan de buitenkant, tot 26 cm en zonder over de rooilijn te gaan.
- Zonnepanelen in het vlak van een hellend dak, tot 1 m boven de rand van een plat dak of tot 4 m² op een gevel.
- Een warmtepomp of airco, tot op 2 m van de perceelsgrens of tegen een bestaande scheidingsmuur.
- Een veranda tot 40 m², met minstens 75 % glas in de wanden, een kroonlijst tot 3 m en een nok tot 4,5 m: geen architect, al is er soms wel een melding of een vergunning nodig. Raakt de bouw de draagstructuur, zoals de fundering of een aanpalend gebouw, dan wel een architect.
Ook zonder plicht: wanneer een architect de moeite loont
Dat werken zonder vergunning mogen, wil niet zeggen dat ze eenvoudig zijn. Een architect zoekt vooraf uit wat draagt en wat niet, wat er achter een muur zit, en of uw plan binnen het budget blijft. Hij is ook verplicht verzekerd voor zijn aansprakelijkheid, ook de tienjarige. Omdat wij ingenieur én architect zijn, maken wij de stabiliteitsstudie zelf, aan dezelfde tafel als het ontwerp.
Wat een architect bij een verbouwing doet
- OntwerpDe plannen en de keuzes, op papier, waar wijzigen nog niets kost.
- VergunningHet dossier in het omgevingsloket, als er een vergunning nodig is.
- StabiliteitDe berekening van wat draagt, bij ons in eigen huis.
- ControleDe opvolging van de werken tot de oplevering.
Laatst nagekeken: oktober 2026. Bronnen: wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect; besluit van de Vlaamse Regering van 23 mei 2003 over de vrijstelling van de medewerking van de architect; Vrijstellingenbesluit, gewijzigd op 6 februari en 10 juli 2026 (Departement Omgeving). Deze gids is algemene informatie, geen juridisch advies voor uw situatie.
Uit de portfolio
Renovaties die wij begeleidden
Veelgestelde vragen
Mag ik een draagmuur uitbreken zonder architect?
Nee. Sinds 5 september 2026 hebt u er geen vergunning meer voor nodig, op voorwaarde dat een architect het ontwerp maakt en de werken controleert. Zonder architect geldt de vrijstelling niet: dan hebt u een vergunning nodig, en dus toch een architect.
Heb ik een architect nodig voor een dakkapel?
Ja. Een dakkapel verandert het bouwvolume en grijpt in de dakstructuur in, en daarvoor is een architect nodig. Meestal vraagt ze een omgevingsvergunning; staat ze enkel aan de zij- of achtergevel, dan volstaat soms een melding, maar ook dan tekent een architect de plannen. Een dakvlakraam in het bestaande dak kan meestal zonder; moet er een spant of balk weg, dan raakt u aan de stabiliteit.
Heb ik een architect nodig voor een veranda?
Een architect is niet nodig voor een veranda tot 40 m², met minstens 75 % glas in de wanden, een kroonlijst tot 3 m en een nok tot 4,5 m, zolang de bouw de draagstructuur van uw woning of van de buren niet raakt. Afhankelijk van de plaats en de grootte is er wel een melding of een vergunning nodig. Vraag het na bij uw gemeente, of laat het ons nakijken.
Heb ik een vergunning nodig voor gevelisolatie?
Nee, voor isolatie aan de buitenkant tot 26 cm, zolang u niet over de rooilijn gaat. Dat geldt sinds maart 2026 voor alle gevels, ook de voorgevel. Een architect is dan niet verplicht.
Wat kost een architect bij een verbouwing?
Meestal een percentage van de kostprijs van de werken, vastgelegd in een erelooncontract voor de werken beginnen. Bij een verbouwing ligt dat hoger dan bij nieuwbouw, omdat er meer uit te zoeken is in wat er al staat. Vraag het ons gerust: neem contact op.
Twijfelt u? Bel ons voor u begint.
Het eerste gesprek is vrijblijvend en kosteloos.